حسین لطافتی

روابط زن و شوهر در خانواده متعادل

شناخت و پذیرش نقش و جایگاه متقابل

در خانواده متعادل بین زن و شوهر باید روابط خاصی وجود داشته باشد و هر یک نقش، وظیفه و جایگاه فرد متقابل را بشناسد و محترم بشمارد، مدیریت خانواده به عهده مرد است و زن مدیر داخلی خانواده و نیز معاون مدیر خانواده است. مدیریت مرد ضمن آنکه در درون خانواده پذیرفته شده است، لیکن بیشتر نقش بیرونی و اجتماعی داردو در درون خانواده باید اجرای امور بیشتر به عهده زن باشد. مدیریت مرد اقتضا می کند که به جزء موارد اصلی و اساسی از مداخله بی مورد در تصمیمات زن خودداری کند. مدیریت نباید همکاری در خانواده را از یاد ببرد. یک مدیر موفق یک همکار خوب نیز هست. یک مدیر فقط یک تصمیم گیرنده و صادر کننده دستور نیست، بلکه خود فردی کاری در کنار سایر اعضای خانواده است. هر چند به لحاظ حقوق اسلامی کارکردن زن در خانه وظیفه او به شمار نمی آید، لیکن به جهات گوناگون باید به انجام امور داخلی خانه به عنوان وظیفه عرفی و سازمانی زن بنگریم. در چنین مواردی توجه به برخی از نکات اهمیت دارد. کار در خانه وظیفه زن نیست ولی انجام کار هر فرد وظیفه خود او به شمار می آید بنابراین هر چند که زن وظیفه ندارد لباس شوهر را بشوید و یا برای او غذا بپزد ولی این وظیفه را دارد که غذای خود را بپزد و یا لباس خود را بشوید و چنین وظیفه ایی عقلاً به عهده مرد نیز هست و فرزندان رشید خانواده نیز چنین وظیفه ایی دارند ولی این نقطه قابل تامل است که اگر قرار باشد هر کس در خانه چنین وظیفه ایی را به تنهایی و برای خود به عهده بگیرد، چنین خانواده ایی به تدریج رو به آشفتگی و نابسامانی می گذارد بنابراین علی رغم اینکه این وظایف به عهده هر یک از اعضای خانواده است، لیکن بهتر است به شکل متمرکز انجام گیرد و یکی از افراد برای انجام متمرکز این کار زن خانواده است. بنابر عرف موجود در جامعه ما و تقریباً در تمامی جوامع بشری، امور داخلی خانه به عهده زنان است و این عرف را هم پذیرفته ایم و در آن هیچگونه تحمیل و یا ظلمی را احساس نمی کنیم. مانند بسیاری از عرفهای اجتماعی که بدان پایبند هستیم اکثر زنان جامعه انجام امور داخلی خانه را یک وظیفه عرفی خود می شناسند.

با توجه به این نکات در مورد کار درون خانه باید گفت که بهتر آنست این امور در اختیار زن خانه قرار گیرد ولی این بدان معنا نیست که انجام چنین کارهایی وظیفه غیر قابل عدول اوست، بلکه باید گفت که او می تواند در انجام کارهای خانه همکاری سایرین را طلب نماید و از هر یک از آنها در انجام بخشی از کار استمداد بخواهد و اعضای خانواده موظف به همکاری با او هستند. در این معنا نقش ها جابجا نمی شوند و نقش اداره درون خانواده به طور قطع بر عهده زن قرار می گیرد و سایرین، همکاران او در این زمینه خواهند بود.

داشتن نقش و جایگاه متناسب هر یک از اعضای خانواده نه تنها برای گردش امور خانواده لازم است، بلکه برای هویت یابی مناسب فرزندان نیز الزامی است. به عبارتی دیگر حفظ نقش و جایگاه افراد در خانواده هم به لحاظ سازمانی واجد اهمیت است و هم به لحاظ تربیتی. مداخله مرد و یا انتظار انجام کارهای زنانه از او داشتن و یا انتظار انجام کارهای مردانه از زن داشتن موجب آشفتگی هویت جنسی فرزندان می شود.

برگرفته از کتاب«خانواده و فرزندان»